ηρακλειο

Τουριστός οδηγός Ηρακλείου

irakleionΗ πόλη του Ηρακλείου έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ιστορία της Κρήτης τόσο στη μινωική όσο και στην οθωμανική και τη βυζαντινή περίοδο. Η βυζαντινή κυριαρχία είναι αυτή που άφησε απτά ίχνη στον αστικό ιστό της πόλης με τείχη, λότζιες και λιμάνι που αναφέρονται ακόμη και σήμερα με το επίθετο “βενετσιάνικο”.

Τα τείχη, ιδίως, χτίστηκαν το 1500 και εξακολουθούν να στέκονται, περιβάλλουν την παλιά πόλη που υπερασπίστηκαν στους αιώνες. Ωστόσο, αυτό που χαρακτηρίζει περισσότερο την πόλη είναι η παρουσία του Αρχαιολογικού Μουσείου. Είναι ένα από τα σημαντικότερα μουσεία σχετικά με τη μινωική ιστορία, που συλλέγει αντικείμενα από τις κοντινές ανασκαφές της Κνωσού και της Φαιστού.

Το Ηράκλειο σήμερα είναι μια ενδιαφέρουσα πόλη με πεζοδρομημένο κέντρο και έναν υπέροχο παραλιακό πεζόδρομο. Η εντός τειχών πόλη εξακολουθεί να συγκινεί. Στα Λιοντάρια, στον Άγιο Μάρκο, στη Λότζια, στον Άγιο Τίτο, στο λιμάνι, η ιστορική πορεία του Μεγάλου Κάστρου ξεδιπλώνεται εντυπωσιακά.

iraklioΤα σημεία όμως αυτά είναι ταυτισμένα και με τη ζωντάνια της πόλης. Ιδιαίτερα στα Λιοντάρια, Κρήνη Μοροζίνι, oι καρέκλες των καφεστιατορίων, όλος o χώρος της πλατείας και τα πεζούλια του Αγίου Μάρκου είναι γεμάτα ζωηρό ντόπιο και ξένο νεαρόκοσμο. Η οδός Δαιδάλου, πλακόστρωτη, με πολλά εστιατόρια, οδηγεί στην πλατεία Ελευθερίας, ένα άλλο πολύβουο στέκι, στο πάρκο Γεωργιάδη και στην πλατεία Δασκαλογιάννη με τα παραδοσιακά ρακάδικα.

Σε κίνηση δεν υστερεί και η αγορά της πόλης, τα γύρω δρομάκια, η πλατεία Κορνάρου με το χάλκινο γλυπτό σύμπλεγμα του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, η Όαση στην Καινούργια Πόρτα και η εμπορική λεωφόρος Καλοκαιρινού ή Πλατιά Στράτα που οδηγεί στην επιβλητική Χανιόπορτα, έξοδο της πόλης προς τα δυτικά. Το απογευματάκι τους ρομαντικούς κερδίζει το μικρό λιμάνι ο Μεγάλος Κούλες, με τα ψαροκάικα και το ξεχωριστό ηλιοβασίλεμα.

Αξιοθέατα

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

mouseio irakliouΤο μουσείο είναι το μόνο στον κόσμο που φιλοξενεί πλούσιες συλλογές του Μινωικού πολιτισμού που προέρχονται κυρίως από την Κνωσό, τη Φαιστό και άλλα μεγαλοπρεπή παλάτια. Συγκεκριμένα, ο περίφημος Δίσκος της Φαιστού, το αγαλματίδιο της θεάς των φιδιών, το υπέροχο γλυπτό σε σχήμα κεφαλιού ταύρου, αυτό των θεριστών και ο γνωστός ακροβάτης του ταύρου.
Αυτό όμως που μαγεύει περισσότερο μέσα στο μουσείο είναι η συλλογή υπέροχων τοιχογραφιών που χρονολογούνται από το 1600 π.Χ., την υψηλότερη μορφή έκφρασης της μινωικής περιόδου: τα έργα αφορούν θρησκευτικά θέματα, φυσικά τοπία και σκηνές της καθημερινής ζωής. Μεταξύ των σημαντικότερων είναι ο πρίγκιπας των κρίνων και η περίφημη ταυρομαχία.

Αγία Αικατερίνη

Στην εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης υπάρχει το Θρησκευτικό Μουσείο Τέχνης που φιλοξενεί την πιο διάσημη συλλογή κρητικών εικόνων. Μεταξύ αυτών είναι αυτές του Μιχαήλ Δαμασκηνού, του πιο σημαντικού στο μουσείο.

Άγιος Μάρκος

Η βασιλική του Αγίου Μάρκου χτίστηκε από τους Βενετούς τον δέκατο τρίτο αιώνα, αλλά λόγω πολλών σεισμών ανοικοδομήθηκε αρκετές φορές και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας μετατράπηκε σε τζαμί. Σήμερα είναι μια σημαντική γκαλερί τέχνης. Χτίστηκε το 1239 από τους Βένετούς και αφιερώθηκε στον προστάτη τους Άγιο Μάρκο. Το αρχικό κτίσμα καταστράφηκε από σεισμό το 1303, αλλά ανοικοδομήθηκε και χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως εκκλησία του εκάστοτε δούκα. Εδώ εκκλησιάζονταν και θάβονταν όσοι δούκες πέθαιναν στο Χάντακα-Ηράκλειο. Από την είσοδό του διαβάζονταν, εξάλλου, στο λαό τα δουκικά διατάγματα. Ύστερα από την άλωση της πόλης, οι Τούρκοι τον μετέτρεψαν σε τζαμί, υψώνοντας στη θέση του κωδωνοστασίου του μιναρέ. Ο ναός αποκαταστάθηκε στην αρχική του βενετσιάνικη μορφή το 1956.

Άγιος Πέτρος

Η εκκλησία χτίστηκε από Δομινικανούς μοναχούς αλλά μετατράπηκε σε τζαμί από τους Οθωμανούς. Το νότιο παρεκκλήσι διατηρεί σημαντικές τοιχογραφίες του 15ου αιώνα.

Άγιος Τίτος

Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στον άγιο που έφερε στον Κρητικό τον σε Χριστιανισμό. Ένα λείψανο του Αγίου Τίτου φυλάσσεται μέσα σε ένα παρεκκλήσι, αλλά για 300 χρόνια, δηλαδή από την περίοδο της Τουρκοκρατίας έως το 1966, η φύλαξή του ανατέθηκε στην πόλη της Βενετίας.

Ιστορικό Μουσείο

Στο Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου είναι δυνατή η αναδρομή όλης της ιστορίας του νησιού, από την παλαιοχριστιανική περίοδο έως σήμερα, περνώντας από την Ενετοκρατία, τον Κρητικό πόλεμο του 1600, τη Βυζαντινή και Τουρκική περίοδο. Μεταξύ των σημαντικότερων έργων είναι η Θέα στο Όρος Σινά του νεαρού Ελ Γκρέκο.

Παλάτι της Κνωσού

κνωσος

Η Κνωσός βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από το ιστορικό κέντρο της πόλης του Ηρακλείου και η επίσκεψή της θα είναι σαν να κάνεις ένα βήμα πίσω στο χρόνο.

Είναι απίστευτο να σκεφτόμαστε πώς χιλιάδες χρόνια πριν κατάφεραν να χτίσουν ένα συγκρότημα τόσο εντυπωσιακό όσο και συναρπαστικό.  

Κουλές

κουλεςΤο επιβλητικό φρούριο Κουλές χτίστηκε για να υπερασπιστεί το λιμάνι του Ηρακλείου από τους Βενετούς. Τα φτερωτά λιοντάρια του Αγίου Μάρκου που κοσμούν το φρούριο είναι μια μαρτυρία της κυριαρχίας της Ενετοκρατίας. Το κάστρο αντιστάθηκε στις τουρκικές επιθέσεις για δύο δεκαετίες. Από την κορυφή του φρουρίου το τοπίο έχει θέα στην πόλη και τα κοντινά ναυπηγεία του δέκατου τρίτου αιώνα. Από τα σπουδαιότερα μνημεία της Βενετοκρατίας, o περίβολος των επιβλητικών τειχών. Πρωτοχτίστηκαν το 15ο αιώνα, με επεκτάσεις και βελτιώσεις που έγιναν στη διάρκεια του 16ου και του 17ου αι. Ο κυριότερος σχεδιαστής ήταν ένας από τους διασημότερους στρατιωτικούς μηχανικούς του 16ου αι., ο Μικέλε Σανμικέλι από τη Βερόνα. Ο περίβολος των τειχών -σε σχήμα τριγώνου- είχε μήκος 3 χλμ και προστατευόταν από 7 προμαχώνες, που διατηρούνται. Διέθετε 4 πόρτες: Την Πόρτα του Μάλου, στο λιμάνι, την Πόρτα του Αγίου Γεωργίου ή Λαζαρέτο, την Πόρτα του Παντοκράτορα ή Πανίγρα, τη γνωστή σήμερα Πόρτα Χανίων, και στη νότια πλευρά την Πόρτα Ιησού ή Καινούργια Πόρτα.

Κρήνη Μοροζίνη

κρηνη του μοροζινηΗ καρδιά της πόλης είναι η πλατεία Βενιζέλου με το σιντριβάνι της που χτίστηκε τον 17ο αιώνα από τον κυβερνήτη της Δημοκρατίας της Βενετίας Φραντσέσκο Μοροζίνι. Γύρω από το πολύτιμο σιντριβάνι βρίσκονται τα χαρακτηριστικά κρητικά καφέ.

Το νερό τρέχει από τα στόματα 4 λιονταριών, 14ου αιώνα, ενώ η διακόσμηση στις οχτώ λεκάνες της κρήνης συμπληρώνεται με ανάγλυφες παραστάσεις από την ελληνική μυθολογία. Η κρήνη συνδεόταν με το υδραγωγείο που είχε επίσης κατασκευάσει ο Μοροζίνι και μετέφερε τα νερά από τις πλαγιές του Γιούχτα στο Ηράκλειο.

Ταρσανάδες

Στην προκυμαία του βενετσιάνικου λιμανιού οι Βενετοί είχαν εγκαταστήσει ναυπηγεία, μια σειρά από μεγάλους συνεχόμενους θόλους, ο καθένας από τους οποίους χωρούσε μια γαλέρα. Δίπλα στις σύγχρονες λιμενικές εγκαταστάσεις σώζεται σήμερα ένας από τους θόλους των Βενετών του 16ου αι., στην ανατολική πλευρά του λιμανιού.

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας

Στην ενδοχώρα, το νησί της Κρήτης εξακολουθεί να απολαμβάνει παρθένα τοπία. Η επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Ηρακλείου πριν από μερικές εκδρομές βοηθά στην κατανόηση της πανίδας, της χλωρίδας, της γεωγραφικής και ιστορικής εξέλιξης του νησιού. Για παράδειγμα, η έκθεση για την κρητική αγριόγιδα (κρι κρι), ένα είδος που κινδυνεύει να εξαφανιστεί, είναι ενδιαφέρουσα.

Υπαίθρια αγορά
Τυπικές σπεσιαλιτέ όπως τυριά, ελιές και χειροτεχνίες όπως χαλιά και δερμάτινα είδη μπορούν να αγοραστούν στην πολυσύχναστη υπαίθρια αγορά του Ηρακλείου.

Η Λότζια

Στην άκρη της μικρής πλατείας του Αγίου Τίτου είναι η αναστηλωμένη Λότζια των Βενετών. Το ορθογώνιο αυτό διώροφο κτίσμα, που αποτελούσε το κέντρο της δημόσιας ζωής και των συγκεντρώσεων των ευγενών στην περίοδο της Βενετοκρατίας, χτίστηκε στις αρχές του 16ου αιώνα (πετυχημένο δείγμα της σύζευξης του παλλαδιανού με τον αναγεννησιακό ρυθμό). Ότι βλέπουμε σήμερα είναι πιστή αποκατάσταση του παλιού μνημείου.

Ιστορία

mouseioΗ ιστορία του Ηρακλείου καθρεφτίζεται στις αλλαγές του ονόματός του στη διάρκεια των αιώνων. Στο κέντρο της πόλης δεν βρέθηκαν ίχνη από τη Μινωική Περίοδο (μόνο τάφοι στα περίχωρα).

Ο Στράβων αναφέρει στη θέση της σημερινής πόλης ένα λιμάνι της Κνωσού, που το ονόμαζαν Ηράκλειο.
Ο οικισμός αυτός εξακολούθησε να έχει το ίδιο όνομα στη Ρωμαϊκή Περίοδο. Αργότερα, στην πρώτη Βυζαντινή Περίοδο, έγινε γνωστός και ως Κάστρο, αναφορά ίσως σε κάποιο κάστρο-οχυρό.

Από την αραβική λέξη Χάντακ, προήλθε στη Βυζαντινή Περίοδο η ονομασία Χάνδαξ και από το 13ο αιώνα, επί Βενετοκρατίας, το γνωστότερο Κάντια που επικράτησε και διεθνώς. Στα χέρια των Αράβων ο Χάντακας, όπως και ολόκληρη η Κρήτη, είχε καταντήσει μάστιγα των πληθυσμών της Μεσογείου και κέντρο πειρατείας.

Η κατοχή τους συνεχίστηκε ως το 961, οπότε και εκδιώχθηκαν από τα βυζαντινά στρατεύματα του Νικηφόρου Φωκά, που κυρίευσε το Ηράκλειο αφού κατάφερε να καταστρέψει προηγουμένως τις επικουρίες των Αράβων που αποβιβάστηκαν στα νότια παράλια της Κρήτης. Οι Βυζαντινοί οχύρωσαν και πάλι την καταστραμμένη πόλη με νέα τείχη στη θέση που ήταν τα αραβικά.

ηρακλειοΗ άνθηση, ωστόσο, της μεσαιωνικής πόλης χρονολογείται από τη Βενετσιάνικη Περίοδο (ύστερα από το 1204), στη διάρκεια της οποίας ο Χάντακας έγινε το σπουδαιότερο πολιτικό, στρατιωτικό, εμπορικό και κοινωνικό κέντρο ολόκληρου του νησιού. Υπήρχε και εδώ παλάτι του δούκα για τον εκπρόσωπο του δόγη της Βενετίας και των συμβούλων του, συμβούλιο των φεουδαρχών και διάφορες άλλες υπηρεσίες, που διαμορφώθηκαν σύμφωνα με τα πρότυπα της Γαληνότατης Δημοκρατίας της Βενετίας.

Για τους Ευρωπαίους η πόλη έμεινε γνωστή ως Κάντια και ύστερα από την άλωση (1669), ενώ από τους Κρητικούς -στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας- ονομαζόταν Μεγάλο Κάστρο. Σε Ηράκλειο μετονομάστηκε επισήμως από το 1922. Πολλοί, ωστόσο, από τους ντόπιους γηραιούς Κρητικούς εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να την αποκαλούν Κάστρο και τους κατοίκους της Καστρινούς.

Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας υπήρξε έδρα πασαλικιού, αλλά παράκμασε σε σχέση με τα Χανιά, που συγκέντρωσαν στην περιοχή τους όλη τη δραστηριότητα της Κρήτης. Μεγάλες σφαγές έγιναν στο Ηράκλειο το 1828 και το 1898.
Στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο διαμείφθηκε σφοδρή μάχη μεταξύ Γερμανών αλεξιπτωτιστών και Κρητικών (1941). Η πόλη καταστράφηκε κατά το μισό από τους βομβαρδισμούς των Γερμανών. Ακολουθώντας από τότε μια συνεχή ανοδική πορεία, εξελίχθηκε σε σύγχρονο αστικό κέντρο με πολύ έντονα τα «σημάδια» του παρελθόντος στο λιμάνι και στο κέντρο, στο παλιό Ηράκλειο.

Αεροδρόμιο Ηρακλείου

Το αεροδρόμιο του Ηρακλείου βρίσκεται περίπου 4 χλμ. από το κέντρο της πόλης του Ηρακλείου. Το Ηράκλειο είναι το κεντρικό αεροδρόμιο της Κρήτης, ανακαινίστηκε πλήρως για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στο αεροδρόμιο θα βρείτε ΑΤΜ, μπαρ και εστιατόρια, χώρους αφορολόγητων ειδών και χώρο φύλαξης αποσκευών.
Το αεροδρόμιο του Ηρακλείου πήρε το όνομά του από τον Νίκο Καζαντζάκη, έναν από τους μεγαλύτερους Έλληνες συγγραφείς.